In dit boek ontwaart de sociaal psycholoog Jonathan Haidt een pijnlijke paradox: terwijl we onze kinderen in de fysieke wereld meer en meer beschermen, laten we ze in de digitale wereld vogelvrij. Haidt laat zien dat deze ontwikkeling en de opkomst van de iPhone en sociale media hebben geleid tot een enorme stijging in het aantal mentale problemen onder tieners en jongeren. Denk hierbij vooral aan klachten als angststoornissen, depressies en zelfmutilatie.
De effecten op de sociale en neurologische ontwikkeling van kinderen zijn schrikbarend. Haidt legt uit waarom sociale media meisjes meer schaden dan jongens en waarom jongens zich terugtrekken uit de echte wereld naar de virtuele wereld, met rampzalige gevolgen voor henzelf, hun families en de samenleving.
In 'Generatie angststoornis', dat bij verschijning in Amerika en Engeland op nummer 1 binnenkwam in de bestsellerlijsten, roept Haidt krachtig op tot collectieve actie. Hij beschrijft concrete stappen die ouders, leraren, scholen, techbedrijven en overheden kunnen nemen om de epidemie van psychische aandoeningen te stoppen en onze kinderen gezond op te laten groeien.
De schrijver
Jonathan Haidt (1963) is een Amerikaanse sociaalpsycholoog die vooral studie heeft gemaakt naar de ontwikkeling van menselijke moraal en het gebruik van social media en smartphones. Een van de typerende ideeën van Haidt is dat hij de filosoof David Hume navolgt in de overtuiging dat de intuïtie leidend is ten opzichte van de ratio. In de jaren twintig ontwikkelde hij zich tot een van de voornaamste critici van het gebruik van social media en smartphones, met name door kinderen en tieners (bron: Wikipedia).
Zijn zorg
Ouders beschermen jongeren in de fysieke wereld. Terwijl het daar juist nodig is om te leren omgaan met een buil en een schram. Helaas bieden zijn nauwelijks weerstand tegen het scherm zelf en veelal geven zij het verkeerde voorbeeld. Dit is jammer want een teveel aan sociale media is niet goed voor het puberbrein. Dit blijkt uit wetenschappelijke onderzoeken die Haidt, die sociaalpsycholoog is, in dit boek vermeldt. Uit deze onderzoeken kan geconcludeerd worden dat sinds 2010 toen de IPhone aan zijn opmars begon de psychologische klachten schrikbarend toe zijn genomen... Haidt maakt zich zorgen en hij is niet de enige.
Zijn bijdrage
Er zijn natuurlijk al vele boeken verschenen over de gevaren van sociale media voor jongeren. Te denken valt aan het boek van Gerjanne Dirksen "Van brokkelbrein naar focus Praktijkgids voor docenten over aandacht, social media en het brein". Dit soort boeken wijst meer op de cognitieve gevaren. Ze vermelden dat de hoofden van jongeren vol raken en dat daarom het leren er bij inschiet. Bovendien is hun aandacht door de omgang met sociale media te verbrokkeld en dat maakt het leren er niet beter op. Wie bijvoorbeeld leert met de mobiel op schoot is al gauw afgeleid. Dat is een heldere analyse.
Haidt gaat echter een spade dieper. Er is meer aan de hand. Niet alleen de leerprestaties staan onder druk ook het gehele welbevinden van de jongeren staan op het spel. Hoe dat komt? Op sociale media vindt een onderlinge strijd plaats. De strijd is deze: wie is de beste? Wie ziet er het mooiste uit? Wie durft het meeste? Dit zorgt voor pestgedrag. Meisjes meten zich aan mooi modellen op sociale media en omdat ze nog in de puberteit zitten, ze moeten zichzelf nog ontdekken, vinden ze zichzelf maar niks. Dit leidt tot depressiviteit. Jongens daarentegen gamen er op los. In de spellen zijn zij de helden maar dit correspondeert niet met de gewone wereld. Daar verloopt alles moeizamer. Relaties maken kost tijd. Dus trekken ze zich maar terug met hun digitale vrienden. Kinderen krijgen al gauw een IPhone in de hand. Ouders zijn over bezorgd dat hun kinderen een schram oplopen en ze beschermen hen overal tegen... behalve tegen schermtijd
Zijn oplossing
De diagnose stellen is één maar dan nog de remedie. Duidelijk is dat dat het anders moet. Er zijn meerdere partijen aan zet: mediabedrijven, de overheid, de scholen en de ouders. Mediaplatforms hebben hun uitvluchten. Op internet staat: "Om hun reputatie hoog te houden, voegen socialemediaplatforms functies toe om jongeren te ‘beschermen’ tegen verslavend gebruik. Een voorbeeld hiervan is het instellen van een timer: wanneer een minderjarige gebruiker langer dan een uur op TikTok zit, krijgt het kind een melding. Dit en andere initiatieven, zoals functies voor ouderlijk toezicht en het instellen van een tijdslimiet, zijn niet meer dan ‘een likje verf’, oftewel screenwashing" (bron: https://www.taalbank.nl/2023/09/29/screenwashing/).
Mediaplatforms doen zich vaak beter voor dan ze zijn. Het valt niet mee om daar afspraken mee te maken.
Toch is dat wel nodig. Overheden kunnen zorgen voor meer speelplaatsen op scholen en in wijken. En voor leeftijdsbeperking voor bepaalde media (minimaal 16 jaar). Scholen kunnen hun school IPhone vrijmaken en ouders kunnen het mediagebruik van hun kinderen door toezicht te nemen aan banden leggen. Zelf het goede voorbeeld geven is daarbij van het grootste belang. Of het allemaal zal helpen is een ander verhaal maar alle beetjes helpen... De strijd is de moeite waard. Het gaat om het geestelijke heil van jongeren.
Beoordeling
Haidt maakt helder inzichtelijk wat sociale media met jongeren doen. Daarbij maakt hij een goede en brede analyse. Het raakt jongeren niet alleen cognitief maar ook psychologisch. Hun welbevinden is in het geding. Vanuit wetenschappelijke hoek is er bezwaar gemaakt tegen dit boek. Dit zou je niet meteen verwachten. Haidt citeert diverse onderzoeken en zijn literatuurlijst achterin dit boek is indrukwekkend. De bezwaren tegen zijn boek kun je lezen op de site van Trimbos (https://www.trimbos.nl/actueel/blogs/waarom-haidts-boek-generatie-angststoornis-niet-het-hele-verhaal-vertelt/). Het voornaamste bezwaar is dat Haidt het sinds 2010 steeds slechter wordende welbevinden van de jongeren geheel en al zou toeschrijven aan de sociale media. Daar valt volgens critici wel wat op af te dingen. Haidt legt volgens hen te gemakkelijk verbanden. De verbanden die Haidt legt zouden vooral correlationeel zijn maar dat impliceert niet altijd causaliteit volgens critici. Voor dat laatste is meer onderzoek nodig. Ook zou Haidt de positieve effecten van sociale media weggelaten hebben volgens deze critici.
Maar ook al hebben critici gelijk dan nog is de studie van Haidt te belangrijk om deze te negeren. De vraag is wel of zijn oplossingen toereikend zijn. Ook daar zijn vragen bij te stellen volgens een critici. De goede ontvangst en de vele kritiek geeft mijns inziens aan dat deze studie een schot in de roos is. Het maakt mensen wakker al proberen anderen ze weer in slaap te sussen en het brengt het gesprek over sociale media opgang. Dat is een goede zaak. Tot slot, wie meer wil weten over de gevaren voor jongeren wat sociale media betreft, kan om dit boek niet heen... We hebben de inhoud slechts hier en daar aangestipt.
Het boek is bestelbaar bij:
https://www.uitgeverijtenhave.nl/boek/generatie-angststoornis/
De effecten op de sociale en neurologische ontwikkeling van kinderen zijn schrikbarend. Haidt legt uit waarom sociale media meisjes meer schaden dan jongens en waarom jongens zich terugtrekken uit de echte wereld naar de virtuele wereld, met rampzalige gevolgen voor henzelf, hun families en de samenleving.
In 'Generatie angststoornis', dat bij verschijning in Amerika en Engeland op nummer 1 binnenkwam in de bestsellerlijsten, roept Haidt krachtig op tot collectieve actie. Hij beschrijft concrete stappen die ouders, leraren, scholen, techbedrijven en overheden kunnen nemen om de epidemie van psychische aandoeningen te stoppen en onze kinderen gezond op te laten groeien.
De schrijver
Jonathan Haidt (1963) is een Amerikaanse sociaalpsycholoog die vooral studie heeft gemaakt naar de ontwikkeling van menselijke moraal en het gebruik van social media en smartphones. Een van de typerende ideeën van Haidt is dat hij de filosoof David Hume navolgt in de overtuiging dat de intuïtie leidend is ten opzichte van de ratio. In de jaren twintig ontwikkelde hij zich tot een van de voornaamste critici van het gebruik van social media en smartphones, met name door kinderen en tieners (bron: Wikipedia).
Zijn zorg
Ouders beschermen jongeren in de fysieke wereld. Terwijl het daar juist nodig is om te leren omgaan met een buil en een schram. Helaas bieden zijn nauwelijks weerstand tegen het scherm zelf en veelal geven zij het verkeerde voorbeeld. Dit is jammer want een teveel aan sociale media is niet goed voor het puberbrein. Dit blijkt uit wetenschappelijke onderzoeken die Haidt, die sociaalpsycholoog is, in dit boek vermeldt. Uit deze onderzoeken kan geconcludeerd worden dat sinds 2010 toen de IPhone aan zijn opmars begon de psychologische klachten schrikbarend toe zijn genomen... Haidt maakt zich zorgen en hij is niet de enige.
Zijn bijdrage
Er zijn natuurlijk al vele boeken verschenen over de gevaren van sociale media voor jongeren. Te denken valt aan het boek van Gerjanne Dirksen "Van brokkelbrein naar focus Praktijkgids voor docenten over aandacht, social media en het brein". Dit soort boeken wijst meer op de cognitieve gevaren. Ze vermelden dat de hoofden van jongeren vol raken en dat daarom het leren er bij inschiet. Bovendien is hun aandacht door de omgang met sociale media te verbrokkeld en dat maakt het leren er niet beter op. Wie bijvoorbeeld leert met de mobiel op schoot is al gauw afgeleid. Dat is een heldere analyse.
Haidt gaat echter een spade dieper. Er is meer aan de hand. Niet alleen de leerprestaties staan onder druk ook het gehele welbevinden van de jongeren staan op het spel. Hoe dat komt? Op sociale media vindt een onderlinge strijd plaats. De strijd is deze: wie is de beste? Wie ziet er het mooiste uit? Wie durft het meeste? Dit zorgt voor pestgedrag. Meisjes meten zich aan mooi modellen op sociale media en omdat ze nog in de puberteit zitten, ze moeten zichzelf nog ontdekken, vinden ze zichzelf maar niks. Dit leidt tot depressiviteit. Jongens daarentegen gamen er op los. In de spellen zijn zij de helden maar dit correspondeert niet met de gewone wereld. Daar verloopt alles moeizamer. Relaties maken kost tijd. Dus trekken ze zich maar terug met hun digitale vrienden. Kinderen krijgen al gauw een IPhone in de hand. Ouders zijn over bezorgd dat hun kinderen een schram oplopen en ze beschermen hen overal tegen... behalve tegen schermtijd
Zijn oplossing
De diagnose stellen is één maar dan nog de remedie. Duidelijk is dat dat het anders moet. Er zijn meerdere partijen aan zet: mediabedrijven, de overheid, de scholen en de ouders. Mediaplatforms hebben hun uitvluchten. Op internet staat: "Om hun reputatie hoog te houden, voegen socialemediaplatforms functies toe om jongeren te ‘beschermen’ tegen verslavend gebruik. Een voorbeeld hiervan is het instellen van een timer: wanneer een minderjarige gebruiker langer dan een uur op TikTok zit, krijgt het kind een melding. Dit en andere initiatieven, zoals functies voor ouderlijk toezicht en het instellen van een tijdslimiet, zijn niet meer dan ‘een likje verf’, oftewel screenwashing" (bron: https://www.taalbank.nl/2023/09/29/screenwashing/).
Mediaplatforms doen zich vaak beter voor dan ze zijn. Het valt niet mee om daar afspraken mee te maken.
Toch is dat wel nodig. Overheden kunnen zorgen voor meer speelplaatsen op scholen en in wijken. En voor leeftijdsbeperking voor bepaalde media (minimaal 16 jaar). Scholen kunnen hun school IPhone vrijmaken en ouders kunnen het mediagebruik van hun kinderen door toezicht te nemen aan banden leggen. Zelf het goede voorbeeld geven is daarbij van het grootste belang. Of het allemaal zal helpen is een ander verhaal maar alle beetjes helpen... De strijd is de moeite waard. Het gaat om het geestelijke heil van jongeren.
Beoordeling
Haidt maakt helder inzichtelijk wat sociale media met jongeren doen. Daarbij maakt hij een goede en brede analyse. Het raakt jongeren niet alleen cognitief maar ook psychologisch. Hun welbevinden is in het geding. Vanuit wetenschappelijke hoek is er bezwaar gemaakt tegen dit boek. Dit zou je niet meteen verwachten. Haidt citeert diverse onderzoeken en zijn literatuurlijst achterin dit boek is indrukwekkend. De bezwaren tegen zijn boek kun je lezen op de site van Trimbos (https://www.trimbos.nl/actueel/blogs/waarom-haidts-boek-generatie-angststoornis-niet-het-hele-verhaal-vertelt/). Het voornaamste bezwaar is dat Haidt het sinds 2010 steeds slechter wordende welbevinden van de jongeren geheel en al zou toeschrijven aan de sociale media. Daar valt volgens critici wel wat op af te dingen. Haidt legt volgens hen te gemakkelijk verbanden. De verbanden die Haidt legt zouden vooral correlationeel zijn maar dat impliceert niet altijd causaliteit volgens critici. Voor dat laatste is meer onderzoek nodig. Ook zou Haidt de positieve effecten van sociale media weggelaten hebben volgens deze critici.
Maar ook al hebben critici gelijk dan nog is de studie van Haidt te belangrijk om deze te negeren. De vraag is wel of zijn oplossingen toereikend zijn. Ook daar zijn vragen bij te stellen volgens een critici. De goede ontvangst en de vele kritiek geeft mijns inziens aan dat deze studie een schot in de roos is. Het maakt mensen wakker al proberen anderen ze weer in slaap te sussen en het brengt het gesprek over sociale media opgang. Dat is een goede zaak. Tot slot, wie meer wil weten over de gevaren voor jongeren wat sociale media betreft, kan om dit boek niet heen... We hebben de inhoud slechts hier en daar aangestipt.
Het boek is bestelbaar bij:
https://www.uitgeverijtenhave.nl/boek/generatie-angststoornis/
