Zorgvuldig lezen van de Bijbel levert verrassende ontdekkingen op. Door onderzoek kan ineens nieuw licht vallen op oude teksten. Dan is het alsof je ogen plotseling opengaan. Je ontdekt details en verbindingen die je nog niet eerder gezien had. Of de Bijbel blijkt ongedacht actueel te zijn. Twee bijbelwetenschappers, gespecialiseerd in de uitleg van het Nieuwe Testament, ervaren die verwondering regelmatig. Zij hebben hun krachten gebundeld om hun 'ontdekkersvreugde' met anderen te delen. Ieder die nieuwsgierig is, wordt door de auteurs uitgenodigd mee te gaan op een ontdekkingstocht door het Nieuwe Testament. Hun tekstuitleg wil daarbij als gids dienen. Alle nieuwtestamentische geschriften komen in dit boek ter sprake. Soms ligt de focus op één aspect van de tekst, soms is het blikveld wat breder. Om de lezer een leidraad in handen te geven, begint ieder hoofdstuk met een toelichting op de functie van de gekozen tekst binnen het geschrift als geheel.
De schrijvers
Prof. dr. Rob van Houwelingen (1955) en dr. Myriam Klinker-De Klerck (1975) zijn vakgenoten op het gebied van het Nieuwe Testament. Zij publiceren allebei zowel wetenschappelijke studies als artikelen voor een breed publiek. De hoofdstukken in deze bundel zijn ontstaan tijdens hun jarenlange samenwerking aan de Theologische Universiteit Kampen, tegenwoordig gevestigd te Utrecht.
Opzet boek
Dit boek bestaat uit 35 korte ontdekkingstochten in het Nieuwe Testament. Het begint bij het Bijbelboek Mattheüs en eindigt bij Openbaring. Bijna in elk boek van de 27 boeken van het Nieuwe Testament wordt een ontdekkingstocht gehouden. Behalve in de 2de en 3de brief van Johannes. In bepaalde boeken worden meerdere tochten gehouden zoals in het evangelie van Johannes en in de brief aan de Efeze. De tochten zijn kort, 3 tot 4 bladzijden, maar beslist to the point. De titels van de tochten zijn pakkend. Zo luidt ontdekkingstocht over de zaligsprekingen in Mattheüs 5:3-12: Alle geluk van de wereld. Het gaat hier overigens om de nieuwe wereld, het koninkrijk van God.
Om een beeld te krijgen van dit boek, bespreek ik een aantal verkenningstochten. Daarna rond ik af met een beoordeling van dit boek.
De eerste ontdekkingstocht: Alle geluk van de wereld
Deze tocht is van professor Rob van Houwelingen. Van Houwelingen neemt de Bergrede als startpunt en focust op Mattheüs 5:3-12. In deze zaligsprekingen feliciteert Jezus zijn volgelingen met alle geluk van de wereld maar dan wel het heerlijke geluk in de nieuwe wereld. Bij deze nieuwe wereld horen nieuwe wereldburgers, mensen die hongeren en dorsten naar een wereld waarop gerechtigheid woont. Het beërven van dat koninkrijk gaat wel met pijn en moeite. Houwelingen merkt scherp op: je hoeft je niet altijd gelukkig te voelen om toch gelukkig te zijn.
De zesde ontdekkingstocht: Met Jezus in het Paradijs
Deze tocht van Myriam Klinker- De Kerck gaat over die ene moordenaar aan het kruis met als kernteksten Lukas 23:42-43. Beide moordenaars spotten met Jezus maar dan is daar de bestraffing van die ene moordenaar aan de andere moordenaar: "Wij worden terecht gestraft: het is ons verdiende loon. Maar deze man heeft niets verkeerds gedaan". Dan wendt de moordenaar zich tot Jezus en vraagt: "Jezus denk aan mij wanneer U in Uw koninkrijk komt?". Myriam Klinker- De Kerck merkt fraai op: "Hier klinkt niet gewoon een verzoek, hier klinkt - gezien de omstandigheden, een regelrechte belijdenis. Deze misdadiger erkent Jezus' koningschap. Sterker nog, hij gaat er gewoon van uit". Wat een belijdenis ten midden van blind ongeloof!! Jezus antwoord is klip en klaar".
Myriam vertaalde het antwoord als volgt: " Ik verzeker je: Heden zul jij met Mij zijn in het Paradijs". Ze merkt heel puntig op: "Zijn woordkeus 'Paradijs' in plaats van 'Koninkrijk', benadrukt het ongerepte leven dat deze stervende misdadiger te wachten staat. Een nieuw begin, zoals in de Hof van Eden, vrij van schuld! Van de overheid kreeg hij zijn verdiende straf, maar Jezus belooft hem onverdiende vrijspraak. Niet in de verre toekomst, zoals de man waarschijnlijk hoopte maar al in het heden. Samen met Jezus, door de dood heen, de hemelse heerlijkheid tegemoet". Voor deze misdadiger die zijn misdaden erkende en Jezus om hulp vroeg ging de deuren van het Paradijs open...
De zevende ontdekkingstocht: Emmaüsgangers in soorten en maten
In deze tocht komt Rob van Houwelingen met een mooie ontdekking/een mooi voorstel. De naam van slechts één van de Emmaüsgangers wordt door Lukas genoemd namelijk Kleopas. Vaak denken we dat die andere Emmaüsganger is man is. Van Houwelingen oppert dat het ook weleens om een vrouw zou kunnen gaan namelijk de vrouw van Kleopas. Lukas zou Kleopas als ooggetuige gevraagd kunnen hebben en om die reden vermeldde hij zijn naam. Lezers zouden op deze manier nog bij Kleopas kunnen informeren over de waarheidsgetrouwheid. Johannes 19:25 vermeldt dat één van de Maria's die bij het kruis stonden de vrouw van Kloopas was. Dit zou dan een dezelfde zijn als Kleopas. Dan zou het dus in Lukas 24:13 om Kleopas en zijn vrouw Maria gaan.
De achttiende ontdekkingstocht: Leven in de vrijheid van Christus
Deze tocht van Myriam is bijzonder actueel en heel fraai uitgewerkt. Zij behandelt Galaten 5:1a: "Christus heeft ons bevrijd opdat wij in vrijheid zouden leven". Deze vrijheid is niet die van onze tijd: vrijheid blijheid en kiezen voor jezelf. Integendeel. Myriam wijst op Galaten 5:22: "De vrucht van de Geest is echter: liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid, zelfbeheersing". Niet de liefde tot je zelf staat hier centraal zoals in onze tijd gepropageerd wordt. Het gaat juist om zelfbeheersing en om de liefde tot de ander.
De drieëntwintigste ontdekkingstocht: Ontbreekt er iets aan Christus' lijden?
In Colossenzen 1:24 staat: "Nu verblijd ik mij in mijn lijden voor u en vervul in mijn vlees wat overblijft van de verdrukkingen van Christus, ten behoeve van Zijn lichaam, dat is de gemeente". Wat zijn deze verdrukkingen? Het gaat hier volgens Van Houwelingen meer dan alleen om het lijden van Jezus aan het kruis. Dat lijden is voldoende. Het gaat hier om het lijden terwille van Jezus. Dat lijden hoort bij een christen. Een slaaf is immers niet meer dan zijn heer! Als de Heere heeft geleden dan moeten zijn volgelingen ook lijden. Daar gaat het hier om in Colossenzen 1:24.
De vierentwintigste ontdekkingstocht: stemmen, stoorzenders en een hemelse roeping
De uitleg van Rob van Houwelingen over 1 Thessalonicenzen 5:24 is een juweeltje. Daar staat: "Hij Die u roept, is getrouw: Hij zal het ook doen". Deze tekst wordt nogal eens gebruikt als iemand in het ambt van predikant wordt bevestigd. Ook Van Houwelingen is met deze tekst bevestigd in het ambt in 1980 door prof. dr. Jochem Douma. Volgens Van Houwelingen is het echter een misverstaan en een inperking van deze tekst om bij deze tekst alleen aan ambtsdragers te denken. Het gaat hier om héél de gemeente die door de bediening van het evangelie geroepen wordt. Helaas treden er vaak stemmen en stoorzenders op. Dan klinkt deze roeping vaag en denkt een geroepene: het zal wel niet voor mij zijn. Toch wordt elk gemeentelid geroepen. God blijft roepen en kloppen... Hij volbrengt zijn genade ook in ons leven als wij gaan tot Hem die ons roept. Hij doet wat hij belooft. Immers: "Hij Die u roept, is getrouw: Hij zal het ook doen".
Beoordeling
Rob en Myriam hebben een goed leesbaar boek geschreven. De ontdekkingstochten door het Nieuwe Testament lezen vlot weg. Daarbij verhelderen zij de teksten die zij behandelen. Er valt dus daadwerkelijk wat te ontdekken. De 35ste ontdekkingstocht van Ron van Houwelingen 'De kerk van het Nieuwe Testament: eenheid in verscheidenheid' roept vragen op. Welke verscheidenheid is nog Bijbels en welke niet? Van Houwelingen merkt op: "Terugkijkend zien we een gevarieerde geloofsgemeenschap worstelen om bij Christus te blijven. 'Samen op weg' was het devies". Terecht wijst Van Houwelingen er op dat in het Nieuwe Testament de dwaalleraren wel werden buiten gesloten maar enige verscheidenheid werd zondermeer geaccepteerd. Maar valt de vrouw in het ambt ook onder enige verscheidenheid of het homohuwelijk? Om maar wat te noemen. De vraag is dus hoe je deze verscheidenheid invult. Is dat Bijbelse maat of een menselijke maat? Op dit soort vragen gaat Van Houwelingen niet in. Maar dit even terzijde want het boek van Myriam en Rob is het lezen waard.
Het boek is bestelbaar bij:
https://shop.buijten.nl/product/op-ontdekkingstocht-door-het-nieuwe-testament/
