Samenvatting
'IN WAT VOOR WERELD ZULLEN WE LEVEN?' maakt op heldere wijze duidelijk welke vraag juist nu van vitaal belang is: wat voor wereld kiezen we? Hoe kunnen we opnieuw zin en betekenis geven aan ons leven na de donkere periode die achter ons ligt, een periode van hoop en afzondering, moed en tegenstellingen, isolement en hereniging? Charles Eisenstein, sociaal filosoof en bestsellerschrijver, reikt met deze indringende essays stof tot nadenken aan en helpt ons daarmee opnieuw zin en betekenis te geven aan ons leven in een wereld die ingrijpend veranderd is. Hij beschrijft de teloorgang van het oude normaal, van de werkelijkheid zoals we die kenden en zelfs van onze oude mythologie. Ook al zijn we inmiddels in rustiger vaarwater beland, deze essays – allemaal met een nieuw voorwoord – hebben niets aan relevantie ingeboet. Juist nu we kunnen overzien wat Covid allemaal heeft aangericht, hebben we de kans om een wereld te creëren die mooier, meer heel en gezonder is
Zijn drijfveer en visie
Deze essays zijn in de tijd van Corona geschreven. Een tijd volgens Eisenstein waarin bleek dat de westerse systemen falen. De gezondheidscijfers spreken boekdelen maar ook de vervuiling van het milieu en de grote concentratie van rijkdom bij een kleine elite. Covid biedt volgens Eisenstein de mogelijkheid van een herstart met nadruk op gezonder, meer saamhorigheid richting economie en richting milieu. Volgens hem kunnen we bang blijven voor de micro-bacteriële wereld maar we kunnen ook weerbaarder worden door het contact ermee. Dat contact met de natuur is de Westerse mens verleerd. Evenals het echte contact onderling.
Eisenstein ziet een rol weggelegd voor de holistische benadering van de geneeskunst en de landbouw. De westerse manier van denken is alles willen controleren en beheersen via bijvoorbeeld chemie als het gaat om virussen en gewas schadelijke insecten. Maar ecosystemen moet je niet verstoren, vindt Eisenstein. Wie bijvoorbeeld gif spuit om insecten te doden die planten aantasten vernielt een machtig ecosysteem. Vogels die deze insecten eten sterven mee met al gevolgen van dien. Beter is een holistisch ecosysteem waarbij de natuur zelf het werk doet en het oplost. Die weg wil Eisenstein bewandelen en dat is geen gek idee. Integendeel. Al is het soms noodzakelijk om de oude (chemische) route te kiezen. Geniet de route die Eisenstein voorstelt mijns inziens wel de voorkeur. Helaas is het tot nu toe andersom.
Angst om out of control te geraken
Covid was niet alleen een aanval op de mens zelf maar ook op de controle maatschappij. De westerse maatschappij heeft een hekel aan risico's en gevaren dat bleek wel tijdens Covid. Kinderen worden al opgevoed met dat risicomijdend gedrag. Kinderen in traditionele en inheemse culturen leiden een veel minder beschermd leven. In dergelijke samenlevingen mogen kinderen risico's nemen die in de ogen van de meeste westerlingen van nu absurd zijn. Dat is zo omdat men het noodzakelijk acht voor de ontwikkeling van zelfvertrouwen en beoordelingsvermogen van kinderen.
De meeste moderne mensen, zeker als ze jong zijn, hebben nog iets in zich van die bereidheid om veiligheid ondergeschikt te maken aan het verlangen om echt ten volle te leven. De ons omringende cultuur praat ons echter voortdurend angst aan en heeft systemen opgetuigd die de belichaming zijn van angst. Over die systemen schrijft Eisenstein in zijn essays over een weerbare toekomst. Veilig blijven staat daarin centraal in onze maatschappij. Bovendien leven we in een maatschappij die de dood ontkent. Dit blijkt uit het wegstoppen van lijken, onze obsessie met jeugdigheid en het wegstoppen van ouden van dagen in verpleeg- en verzorgingshuizen.
Het gevaar van een totalitair regime
Op het einde van zijn boek schrijft Charles Eisenstein: ‘Tijdens Covid werd de bevolking blootgesteld aan buitengewoon verfijnde manipulatie – en controletechnieken: het construeren van narratieven, het censureren van afwijkende meningen, het manipuleren van onderzoeksgegevens, het vervolgen van opponenten, het controleren van informatiestromen en het inperken van rechten en vrijheden. Op dit moment zijn de meeste daarvan tijdelijk weer ingetrokken, maar nu de autoriteiten er eenmaal ervaring mee hebben opgedaan en het precedent geschapen is, staan ze klaar om opnieuw te worden ingezet, nog effectiever dan voorheen.’
Beoordeling
Eisenstein heeft boeiende essays geschreven in de periode van Corona. De vraag is of deze essays daardoor niet gedateerd zijn. Corona is toch over het hoogtepunt heen? Eisenstein vindt van niet. Hij ziet de Coronatijd als de lakmoesproef. Juist in deze periode bleek de Westerse samenleving die alles wil beheersen zwak te zijn. Een klein virus legde de hele maatschappij plat en de overheid probeerde de situatie te beheersen.
Het optreden van de overheid had veel weg van een totalitair regime. Eisenstein legt daar de vinger bij. De angst voor een totalitair regime is begrijpelijk maar daar zijn mijns inziens geen aanwijzingen voor. In Nederland werd slechts de vrijheid tijdelijk aan banden gelegd omdat de gezondheid van mens in het geding was en ze ziekenhuizen tegen hun grenzen aan liepen. Ook in het Westen is vrijheid niet absoluut maar geldt het schadeprincipe van John Stuart Mill. Die stelde dat de vrijheid van elk mens ophoudt wanneer diens handeling aan anderen schade toebrengt.
Tegelijkertijd is het goed om de vinger bij de pols te houden. Steeds meer wetten en regels worden er gemaakt van bovenaf (uit Den Haag en Brussel) zonder dat de burgers er echt bij betrokken worden. Eisenstein heeft een mijns inziens (te) scherpe analyse van onze maatschappij. Hij lijkt mij te overdrijven maar hij legt wel de vinger bij de zere plek en hij wijst terecht op de zwakte van de Westerse beheersingsmaatschappij. De angst om als burger volledig gecontroleerd te worden, vind ik wat overdreven. Het maakt het boek wel boeiend. Al weet je natuurlijk maar nooit. Je kunt ook te laat wakker worden. De ogen en oren van de overheid kunnen zo maar in het klaslokaal en in het catechisatielokaal worden gesignaleerd en dat is het over en uit met de vrijheid van meningsuiting.
En natuurlijk heeft Eisenstein gelijk dat het Westen alles wil beheersen en beheren. Daar komen dan ook de klimaatproblemen vandaan. De natuur krijgt geen kans om haar gang te gaan.
Afrondend kan opgemerkt worden dat het boek genoeg stof biedt om nog eens over na te denken en je mening te vormen.
Het boek is bestelbaar bij:
https://www.samsarabooks.com/boeken/in-wat-voor-wereld-zullen-we-leven/
'IN WAT VOOR WERELD ZULLEN WE LEVEN?' maakt op heldere wijze duidelijk welke vraag juist nu van vitaal belang is: wat voor wereld kiezen we? Hoe kunnen we opnieuw zin en betekenis geven aan ons leven na de donkere periode die achter ons ligt, een periode van hoop en afzondering, moed en tegenstellingen, isolement en hereniging? Charles Eisenstein, sociaal filosoof en bestsellerschrijver, reikt met deze indringende essays stof tot nadenken aan en helpt ons daarmee opnieuw zin en betekenis te geven aan ons leven in een wereld die ingrijpend veranderd is. Hij beschrijft de teloorgang van het oude normaal, van de werkelijkheid zoals we die kenden en zelfs van onze oude mythologie. Ook al zijn we inmiddels in rustiger vaarwater beland, deze essays – allemaal met een nieuw voorwoord – hebben niets aan relevantie ingeboet. Juist nu we kunnen overzien wat Covid allemaal heeft aangericht, hebben we de kans om een wereld te creëren die mooier, meer heel en gezonder is
Zijn drijfveer en visie
Deze essays zijn in de tijd van Corona geschreven. Een tijd volgens Eisenstein waarin bleek dat de westerse systemen falen. De gezondheidscijfers spreken boekdelen maar ook de vervuiling van het milieu en de grote concentratie van rijkdom bij een kleine elite. Covid biedt volgens Eisenstein de mogelijkheid van een herstart met nadruk op gezonder, meer saamhorigheid richting economie en richting milieu. Volgens hem kunnen we bang blijven voor de micro-bacteriële wereld maar we kunnen ook weerbaarder worden door het contact ermee. Dat contact met de natuur is de Westerse mens verleerd. Evenals het echte contact onderling.
Eisenstein ziet een rol weggelegd voor de holistische benadering van de geneeskunst en de landbouw. De westerse manier van denken is alles willen controleren en beheersen via bijvoorbeeld chemie als het gaat om virussen en gewas schadelijke insecten. Maar ecosystemen moet je niet verstoren, vindt Eisenstein. Wie bijvoorbeeld gif spuit om insecten te doden die planten aantasten vernielt een machtig ecosysteem. Vogels die deze insecten eten sterven mee met al gevolgen van dien. Beter is een holistisch ecosysteem waarbij de natuur zelf het werk doet en het oplost. Die weg wil Eisenstein bewandelen en dat is geen gek idee. Integendeel. Al is het soms noodzakelijk om de oude (chemische) route te kiezen. Geniet de route die Eisenstein voorstelt mijns inziens wel de voorkeur. Helaas is het tot nu toe andersom.
Angst om out of control te geraken
Covid was niet alleen een aanval op de mens zelf maar ook op de controle maatschappij. De westerse maatschappij heeft een hekel aan risico's en gevaren dat bleek wel tijdens Covid. Kinderen worden al opgevoed met dat risicomijdend gedrag. Kinderen in traditionele en inheemse culturen leiden een veel minder beschermd leven. In dergelijke samenlevingen mogen kinderen risico's nemen die in de ogen van de meeste westerlingen van nu absurd zijn. Dat is zo omdat men het noodzakelijk acht voor de ontwikkeling van zelfvertrouwen en beoordelingsvermogen van kinderen.
De meeste moderne mensen, zeker als ze jong zijn, hebben nog iets in zich van die bereidheid om veiligheid ondergeschikt te maken aan het verlangen om echt ten volle te leven. De ons omringende cultuur praat ons echter voortdurend angst aan en heeft systemen opgetuigd die de belichaming zijn van angst. Over die systemen schrijft Eisenstein in zijn essays over een weerbare toekomst. Veilig blijven staat daarin centraal in onze maatschappij. Bovendien leven we in een maatschappij die de dood ontkent. Dit blijkt uit het wegstoppen van lijken, onze obsessie met jeugdigheid en het wegstoppen van ouden van dagen in verpleeg- en verzorgingshuizen.
Het gevaar van een totalitair regime
Op het einde van zijn boek schrijft Charles Eisenstein: ‘Tijdens Covid werd de bevolking blootgesteld aan buitengewoon verfijnde manipulatie – en controletechnieken: het construeren van narratieven, het censureren van afwijkende meningen, het manipuleren van onderzoeksgegevens, het vervolgen van opponenten, het controleren van informatiestromen en het inperken van rechten en vrijheden. Op dit moment zijn de meeste daarvan tijdelijk weer ingetrokken, maar nu de autoriteiten er eenmaal ervaring mee hebben opgedaan en het precedent geschapen is, staan ze klaar om opnieuw te worden ingezet, nog effectiever dan voorheen.’
Beoordeling
Eisenstein heeft boeiende essays geschreven in de periode van Corona. De vraag is of deze essays daardoor niet gedateerd zijn. Corona is toch over het hoogtepunt heen? Eisenstein vindt van niet. Hij ziet de Coronatijd als de lakmoesproef. Juist in deze periode bleek de Westerse samenleving die alles wil beheersen zwak te zijn. Een klein virus legde de hele maatschappij plat en de overheid probeerde de situatie te beheersen.
Het optreden van de overheid had veel weg van een totalitair regime. Eisenstein legt daar de vinger bij. De angst voor een totalitair regime is begrijpelijk maar daar zijn mijns inziens geen aanwijzingen voor. In Nederland werd slechts de vrijheid tijdelijk aan banden gelegd omdat de gezondheid van mens in het geding was en ze ziekenhuizen tegen hun grenzen aan liepen. Ook in het Westen is vrijheid niet absoluut maar geldt het schadeprincipe van John Stuart Mill. Die stelde dat de vrijheid van elk mens ophoudt wanneer diens handeling aan anderen schade toebrengt.
Tegelijkertijd is het goed om de vinger bij de pols te houden. Steeds meer wetten en regels worden er gemaakt van bovenaf (uit Den Haag en Brussel) zonder dat de burgers er echt bij betrokken worden. Eisenstein heeft een mijns inziens (te) scherpe analyse van onze maatschappij. Hij lijkt mij te overdrijven maar hij legt wel de vinger bij de zere plek en hij wijst terecht op de zwakte van de Westerse beheersingsmaatschappij. De angst om als burger volledig gecontroleerd te worden, vind ik wat overdreven. Het maakt het boek wel boeiend. Al weet je natuurlijk maar nooit. Je kunt ook te laat wakker worden. De ogen en oren van de overheid kunnen zo maar in het klaslokaal en in het catechisatielokaal worden gesignaleerd en dat is het over en uit met de vrijheid van meningsuiting.
En natuurlijk heeft Eisenstein gelijk dat het Westen alles wil beheersen en beheren. Daar komen dan ook de klimaatproblemen vandaan. De natuur krijgt geen kans om haar gang te gaan.
Afrondend kan opgemerkt worden dat het boek genoeg stof biedt om nog eens over na te denken en je mening te vormen.
Het boek is bestelbaar bij:
https://www.samsarabooks.com/boeken/in-wat-voor-wereld-zullen-we-leven/
